Parowozy Pt47-50 i Ty42-44 z kolekcji TOZKiOS na wystawie w Gliwicach, czerwiec 2011
Pt47-50 i Ty42-44 z Pyskowic na wystawie w Gliwicach, 18 czerwca 2011. Fot. Karol Lubaczewski / archiwum Zrobotyzowanych

Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa i Organizacji Skansenów (TOZKiOS) to stowarzyszenie miłośników kolei z Pyskowic na Górnym Śląsku, działające od 1998 roku. Na terenie dawnej parowozowni wachlarzowej przy stacji Pyskowice zgromadziło ponad 60 zabytkowych pojazdów szynowych: około 27 parowozów, kilkanaście lokomotyw spalinowych, wagony pasażerskie i towarowe, a nawet przedwojenny elektryczny zespół trakcyjny. Ma też coś, czym może się pochwalić niewiele organizacji społecznych w Polsce: własny, sprawny parowóz towarowy Ty42-24, który prowadzi pociągi retro po liniach całego kraju.

Pełna nazwaTowarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa i Organizacji Skansenów Pyskowice
SkrótTOZKiOS (także TOZK)
Forma prawnastowarzyszenie, organizacja pożytku publicznego
Założenie1998; KRS 0000031208 (wpis z 21 września 2001)
SiedzibaPyskowice, powiat gliwicki, woj. śląskie
Skansendawna lokomotywownia Pyskowice: hala wachlarzowa, wieża wodna, wagonownia
Kolekcjaponad 60 pojazdów: ok. 27 parowozów, 19 spalinowozów, ok. 15 wagonów pasażerskich, ponad 20 towarowych
Czynny parowózTy42-24 (Fablok 1945), sprawny od 2013 roku
Najstarsze eksponatywagony z lat 1909–1915, spalinowóz Kö 0130 z 1934 roku

Najważniejsze fakty

  • Towarzystwo powstało w 1998 roku; skansen urządza w parowozowni wachlarzowej działającej od 1902 roku przy stacji Pyskowice.
  • Kolekcja liczy ponad 60 pojazdów, w tym około 27 parowozów i 19 lokomotyw spalinowych.
  • Ty42-24 (Fablok 1945) po ponad 4 latach naprawy wrócił do ruchu w 2013 roku i prowadzi pociągi retro w całej Polsce.
  • W zbiorach jest osiem tendrzaków typu TKp „Śląsk” i spalinowóz Kö 0130 z 1934 roku.
  • Pyskowice słynęły z kolei piaskowej, na której para przetrwała do 15 kwietnia 1993 roku.

Historia kolei w Pyskowicach

Stacja węzłowa i kolej piaskowa

Pierwszy pociąg dotarł do Pyskowic (niem. Peiskretscham) 15 sierpnia 1879 roku, gdy otwarto przedłużenie linii z Wrocławia przez Opole i Toszek w stronę Bytomia. Już w 1880 roku doszły odgałęzienia do Gliwic Łabęd i Zabrza Biskupic, więc niewielkie miasto szybko stało się stacją węzłową. Od 1902 roku pracowała tu duża parowozownia wachlarzowa, ta sama, w której dziś mieści się skansen.

Drugą kolejową tożsamością Pyskowic jest kolej piaskowa. W 1909 roku powstało przedsiębiorstwo, które zbudowało linię do przewozu piasku podsadzkowego dla śląskich kopalń. Ciężkie składy z kilkudziesięcioma trzyosiowymi wagonami ciągnęły tendrzaki Borsiga o układzie osi 1-5-0, a w 1935 roku dołączyły do nich słynne parowozy TKz: maszyny o masie służbowej 139 ton, uznawane wtedy za najcięższe tendrzaki w Europie. Ich słabą stroną były małe zapasy paliwa przy bardzo wydajnym kotle. Do dziś przetrwał jeden egzemplarz, TKz 211, eksponat warszawskiego muzeum kolejnictwa.

Plan stacji Peiskretscham (Pyskowice) z 1941 roku z parowozownią wachlarzową
Niemiecki plan stacji Peiskretscham, czyli Pyskowic, według stanu z 10 lutego 1941 roku. Po lewej parowozownia wachlarzowa z obrotnicą 23 m. Źródło: TOZK.pl

Wojna i plany wielkiej rozrządowej

W czasie II wojny światowej Górny Śląsk stał się zapleczem przemysłowym III Rzeszy, a ruch kolejowy gwałtownie wzrósł. Niemcy zaczęli przebudowywać Pyskowice w dużą stację rozrządową: wydłużali stanowiska w parowozowni, planowali nowe grupy torów i drugą lokomotywownię. Prac nie ukończono, a ich ślady wciąż można znaleźć w okolicy: żelbetowe konstrukcje nad rzeką Dramą, przyczółki wiaduktów przy ul. Mickiewicza i fragmenty murów z kanałami rewizyjnymi niedokończonej hali. Ciekawostką jest, że tuż po wojnie przez Pyskowice biegł tor szerokości 1524 mm, przekuty dla potrzeb Armii Czerwonej i wywozu dóbr ze Śląska na wschód.

Złote lata PRL

17 maja 1953 roku otwarto linię z Lublińca do Pyskowic, która odciążyła węzeł w Tarnowskich Górach. 3 października 1960 roku przez Pyskowice przejechał inauguracyjny elektryczny zespół ED70-01 na zelektryfikowanej magistrali Gliwice – Opole – Wrocław. W grudniu 1964 roku, na Barbórkę, uruchomiono pięciokilometrową linię do stacji Pyskowice Miasto, która obsługiwała nowe osiedle. Na kolei piaskowej parowozy zastępowały stopniowo spalinowozy TEM2 i M62 oraz elektrowozy 3E.

Mimo to para trzymała się w Pyskowicach wyjątkowo długo. Pod koniec lat 70. stacjonowały tu trzy amerykańskie parowozy Ty246 z powojennej pomocy UNRRA (numery 24, 38 i 58); tendry dwóch z nich należą dziś do Towarzystwa i są jednymi z ostatnich śladów tej serii w Polsce. W 1983 roku pożegnano ostatnie parowozy Tp4 kolei piaskowej. Parowozownia była też jednym z nielicznych miejsc, gdzie w czasach zakazu fotografowania kolei wpuszczano zorganizowane grupy miłośników z zagranicy, dlatego zachowało się wiele kolorowych zdjęć z tamtych lat.

Ostatni parowóz kolei piaskowej, Ty51-140, odjechał z Pyskowic pod parą 15 kwietnia 1993 roku. Lata 90. przyniosły upadek węzła: w 1999 roku zamknięto dla towarów dwutorową linię do Zabrza Mikulczyc, 2 kwietnia 2000 roku z Pyskowic Miasta odjechał ostatni pociąg pasażerski, a w 2004 roku tę linię rozebrano. Niedokończone pozostały też perony i tunel budowanej od lat 80. Kolei Ruchu Regionalnego, która miała połączyć Pyskowice z Katowicami i Dąbrową Górniczą. Z dawnego układu torowego o długości około 5 km zostały tory szlakowe i fragment dzierżawiony przez Towarzystwo.

Historia Towarzystwa

Początki: Ol49-12 i rok 1998

Zaczęło się w 1993 roku, gdy grupa zapaleńców wynajęła halę lokomotywowni w Pyskowicach Kotlarni i sprowadziła tam parowóz Ol49-12. Pod kierunkiem Jerzego Wichera, z pomocą byłych pracowników Warsztatów Głównych Parowozów w Przezchlebiu, maszynę przywrócono do ruchu. Według Towarzystwa przez następne 10 lat, do czerwca 2007 roku, Ol49-12 jeździł jako czynny eksponat muzeum kolei w Maldegem w Belgii. Wtedy też narodził się pomysł stowarzyszenia, które formalnie zawiązano w 1998 roku. Pierwszym parowozem w kolekcji był TKp 3409 z Huty Łabędy, pozyskany jeszcze w 1997 roku.

TKp 4422 i pierwsze wystawy

Przez lata wizytówką Towarzystwa był TKp 4422 „Śląsk”, według TOZKiOS jedyny sprawny parowóz tego typu w kraju. Naprawę główną kotła przeprowadzono około 2003 roku wspólnie z pyskowicką firmą PPHU „Januszewski Wicher”. Lokomotywa prowadziła pierwszy pociąg towarowy przy otwarciu terminalu w Porcie Gliwice, gościła na obchodach w KWK Julian w Piekarach Śląskich i wystąpiła w odcinku „Operacja Foxley” cyklu „Sensacje XX wieku” Bogusława Wołoszańskiego. W latach 2004–2005 Towarzystwo organizowało na swoim terenie wystawy taboru.

Członkowie TOZKiOS pomagali też przy naprawie parowozu TKh 05353 w zakładach ZNiUT w Pyskowicach, zdobywając przy okazji rzadkie dziś uprawnienia kolejowych zawodów. Ten parowóz jeździ dziś jako czynny eksponat Klubu Sympatyków Kolei we Wrocławiu.

Rok 2011: Ty42-44 i Pt47-50

11 kwietnia 2011 roku PKP Cargo przekazało Towarzystwu parowóz Ty42-44, który od 2000 roku stał jako pomnik przy lokomotywowni Katowice. W kwietniu, maju i czerwcu wolontariusze odnowili go w katowickiej hali wachlarzowej i skończyli tuż przed Dniami Techniki Kolejowej. 18 czerwca 2011 roku Ty42-44 i pospieszny Pt47-50, zwany Petuchą, stanęły na wystawie w Gliwicach. Dzień później oba parowozy wróciły do Pyskowic.

Ostatnie lata

Towarzystwo protestowało przeciw rozbiórce bramowej nastawni Pk5 w Pyskowicach. Po jej demontażu w maju 2023 roku stalowy szkielet trafił na teren skansenu, a w styczniu 2024 roku przejął go nieodpłatnie Powiat Gliwicki. W lipcu 2024 roku patronat nad działaniami Towarzystwa objęła Politechnika Opolska, a we wrześniu 2024 roku kolekcję powiększyły spalinowóz LDH45-24 oraz wagony 206S i 220S. W 2013 roku działalność TOZKiOS wyróżnił Zarząd Województwa Śląskiego.

Ty42-24, parowóz-maskotka

Ty42-24 zbudowano w 1945 roku w Fabloku w Chrzanowie (numer fabryczny 1529), z kotłem wykonanym w 1943 roku w ZNTK Wrocław. Przez całą karierę jeździł głównie na Śląsku, w parowozowniach Sędziszów, Pyskowice, Katowice, Chebzie, Szopienice, Łazy, Bielsko, Czechowice-Dziedzice i Szczakowa. Ostatnie lata spędził w Łazach jako kocioł grzewczy. Wycofany w 1991 roku i skreślony z inwentarza pod koniec 1998 roku, przez lata niszczał na bocznym torze.

Towarzystwo przejęło go w połowie pierwszej dekady XXI wieku. Przewóz z Łaz zorganizowano dzięki firmie PTK Zabrze: w maju 2008 roku specjalny pociąg prowadzony spalinowozem TEM2 wiózł parowozy wpięte między węglarki, żeby skład miał wymaganą masę hamowania. Zimą 2008/2009 wolontariusze rozbierali kocioł: wycięli ponad sto płomieniówek, usuwali kamień kotłowy, a próbki blach zbadano w krakowskim UDT z wynikiem pozytywnym. W czerwcu 2009 roku parowóz pojechał na naprawę główną do zakładu PTK w Dzierżnie; część prac wykonały zakłady ZNiUT w Pyskowicach (dziś PROTOR SA), część wolontariusze.

18 czerwca 2013 roku inspektor dozoru technicznego odebrał lokomotywę i dopuścił ją do jazd po wszystkich liniach w Polsce. 10 dni później Ty42-24 odbył jazdę próbną z obciążeniem: przyprowadził do Pyskowic dziesięć pustych wagonów samowyładowczych ze stacji Michał, a potem pojechał z wagonem pasażerskim na piknik kolejowy w Racławicach Śląskich. Po ponad 20 latach przerwy parowóz znów był sprawny.

Od tamtej pory Ty42-24 co roku pojawia się na najważniejszych imprezach: Paradzie Parowozów w Wolsztynie, Parowozjadzie i Gali Parowozów w Jaworzynie Śląskiej. Prowadzi pociągi retro po Śląsku, Opolszczyźnie i Dolnym Śląsku, dojechał też do Warszawy. Według Towarzystwa grał w filmach fabularnych, m.in. w „Obywatelu Jonesie” Agnieszki Holland i w „Ułaskawieniu” Jana Jakuba Kolskiego. W marcu 2020 roku zastąpił nawet niesprawną lokomotywę spalinową w pociągu towarowym z Dzierżna do Knurowa.

Kolekcja taboru

Zbiory pochodzą głównie z zakładów przemysłowych Śląska: kopalń, hut, cukrowni i kolei piaskowych, ale też z tak odległych miejsc jak Siedlce, Ełk czy Węgorzewo. Wiele pojazdów stoi pod gołym niebem i czeka na renowację; Towarzystwo utrzymuje się ze składek, darowizn i pomocy firm, bez stałych dotacji. Poniższe zestawienia opracowaliśmy na podstawie wykazów TOZKiOS (stan z 2026 roku); „KWK” oznacza kopalnię węgla kamiennego, „MD” parowozownię PKP.

Parowozy

LokomotywaProducentRokUkład osiOstatnia pracaStan
Ol49-15Fablok, nr 261719521-3-1MD Ełkeksponat
Ol49-90Fablok19541-3-1MD Jarocineksponat
Pt47-50Fablok, nr 190019491-4-1MD Siedlceeksponat
Ty2-927Henschel, nr 2793319441-5-0Łazyczeka na renowację
Ty2-1292DWM Posen, nr 79319441-5-0Łazyczeka na renowację
Ty2-1312Henschel, nr 2765019431-5-0Korszeczeka na renowację
Ty2-3458Krauss-Maffei, nr 1658419431-5-0KPP Szczakowaeksponat
Ty42-24Fablok, nr 152919451-5-0Łazyczynny
Ty42-44HCP Poznań19451-5-0Katowiceeksponat
Ty42-85Fablok19451-5-0Kluczborkczeka na renowację
Ty43-1HCP Poznań, nr 96319461-5-0Gnieznoczeka na renowację
Ty45-125Fablok19511-5-0Szczakowaeksponat
Ty45-158HCP Poznań, nr 106819471-5-0MD Pyskowiceczeka na renowację
Ty51-17HCP Poznań, nr 199619541-5-0Kielceczeka na renowację
TKt48-23HCP Poznań19511-4-1Kluczborkczeka na renowację
TKh 2873Fablok19510-3-0KWK Victoriaczeka na renowację
TKh 5380Fablok19560-3-0Huta Małapanew, Ozimekczeka na renowację
TKh 5697Fablok19610-3-0Huta Małapanew, Ozimekczeka na renowację
TKp1 2261Fablok, nr 516719590-4-0KWK Jowiszczeka na renowację
TKp 3409Fablok19570-4-0Huta Łabędyw naprawie
TKp 4409Fablok19550-4-0KWK Dębieńskoeksponat
TKp 4422Fablok19550-4-0Cukrownia Chybiew naprawie
TKp 5161Fablok19570-4-0KWK Victoriaczeka na renowację
TKp 6046Fablok19610-4-0KWK Dębieńskoeksponat
TKp 15132Fablok19570-4-0EC Jelenia Góraeksponat
TKp 15347Borsig19440-4-0KWK Rokitnicaczeka na renowację
TKpb3 14486Belgia (1904–1927), przebudowa ZNTK Wrocław 1955–0-3-0Prefabet Łódźczeka na renowację
Parowóz Pt47-50 w Pyskowicach
Pospieszny Pt47-50 po odnowieniu. Źródło: TOZK.pl
Parowóz Ol49-15 w Pyskowicach
Ol49-15, ostatnio w MD Ełk. Źródło: TOZK.pl
Parowóz Ty2-3458 przed wieżą wodną w Pyskowicach
Ty2-3458 z kolei piaskowej Szczakowa, w tle wieża wodna. Źródło: TOZK.pl
Parowóz Ty51-17 w Pyskowicach
Ty51-17 czeka na renowację. Źródło: TOZK.pl
Parowóz Ty43-1 w Pyskowicach
Ty43-1 z poznańskiego Cegielskiego. Źródło: TOZK.pl

Najcenniejsze są parowozy normalnotorowe PKP: pospieszny Pt47-50 (dawny pomnik w Siedlcach), osobowe Ol49-15 i Ol49-90, wojenne niemieckie „Kriegslok” serii Ty2 oraz ich polskie powojenne odpowiedniki Ty42, Ty43, Ty45 i Ty51. Ciekawostką jest TKpb3 14486, belgijski parowóz z początku XX wieku przebudowany w 1955 roku we Wrocławiu.

Seria TKp „Śląsk”

Szczególne miejsce w kolekcji zajmują przemysłowe tendrzaki TKp „Śląsk” (typ fabryczny T2D). Towarzystwo ma siedem lokomotyw z Fabloku i jeden niemiecki pierwowzór z zakładów Borsig z 1944 roku. Fablok budował je od 1950 roku na wzór niemieckiej lokomotywy „Oberschlesien”, do pracy na bocznicach kopalń i hut. Do listopada 1963 roku powstało 406 sztuk, z czego 90 wyjechało do Chin jako seria SLA59. Ostatnią, TKp 6293, dostała KWK Gliwice. W Polsce przetrwało kilkanaście egzemplarzy, a kilka kolejnych jeździ na kolejach muzealnych w Wielkiej Brytanii, Belgii i Holandii.

ParametrTKp „Śląsk”
Typ fabrycznyT2D (Fablok)
Układ osi0-4-0
Średnica cylindrów × skok tłoka550 × 550 mm
Ciśnienie w kotle1,4 MPa
Powierzchnia ogrzewalna / przegrzewacza112,4 m² / 40 m²
Średnica kół1100 mm
Prędkość maksymalna40 km/h
Masa służbowa66 t
Zapas wody / węgla6,5 m³ / 3 t
Długość10 980 mm

Lokomotywy spalinowe

Najstarszą jest Kö 0130 z 1934 roku, według Towarzystwa najstarsza lokomotywa spalinowa w Polsce. Większość spalinowozów to maszyny przemysłowe z Fabloku i Zastalu oraz rumuńskie LDH z zakładów FAUR w Bukareszcie. LDH18-001 to mała, 21-tonowa lokomotywa z 1988 roku z silnikiem Raba-MAN o mocy 132 kW.

LokomotywaProducentRokOstatnia pracaStan
Kö 0130–1934Polinova, Brzezinkaczeka na renowację
409Da-254Zastal–Katowice Ligotaeksponat
409Da-436Zastal–Montochem Gliwiceeksponat
409Da-519Zastal–ZPW Goczałkowiceeksponat
409D-104Zastal–Ustrzyki Dolneeksponat
410D-24ZZPK Zielona Góra, nr 241972Kielceeksponat
Ls40-4122Fablok–ZKS Gliwiceeksponat
Ls40-4166Fablok, nr 4166–Katowice Ligotaeksponat
Ls60-09Fablok–Metalchem Gliwiceeksponat
Ls60-293Zastal––eksponat
Ls300-774Fablok–PRTK Pyskowiceczeka na renowację
Ls300-948Fablok–Huta Batory, Chorzóweksponat
SM03-345Fablok, nr 65161965Ustrzyki Dolneeksponat
SM03-403Fablok, nr 62021962Chrzanóweksponat
SM40-10Ganz (Węgry)1958MD Stargard Szczecińskieksponat
LDH18-001FAUR Bukareszt1988magazyn rezerw, Opoleeksponat
LDH29-006FAUR Bukareszt–Eurovia, Lubań Księginkieksponat
LDH45-24FAUR Bukareszt, nr 253921988Cargo Speed, Braniewo–
LDH70-001FAUR Bukareszt, nr 245571982Huta Stalowa Wolaeksponat

Wagony pasażerskie

WagonRokProducentOstatnia pracaStan
F (bagażowy)1914Königsfeld k. BrnaPTKiGK Zabrzeeksponat
WLABd (sypialny)1979GörlitzWars Wrocławeksponat
Bhp (piętrowe), 2 wagony–GörlitzPKP Kędzierzyn-Koźleeksponat
43A1957HCP PoznańPTKiGK Zabrzeczeka na renowację
94AA nr 85421976ZNTK OpoleWęgorzewoczynny
94AA nr 85431976ZNTK OpolePCC Szczakowaczynny
94AA nr 85441976ZNTK OpolePCC Szczakowaczeka na renowację
94AB nr 85351977ZNTK OpoleKętrzynczynny
Bhux nr 8532 (salonka)1929Lilpop, Rau i LoewensteinPCC Szczakowaw naprawie
Bi29, 2 wagonypo 1929Gottfried LindnerNitron, Krupski Młynczeka na renowację
C „boczniak”1914–Infrasilesiaczeka na renowację
110Ac (kuszetka)1976HCP PoznańLegnicaw naprawie
XHa (techniczny)––ZNTK Ostrówczeka na renowację
Wagon salonka Bhux 8532 z 1929 roku
Salonka Bhux 8532 zbudowana w 1929 roku w warszawskich zakładach Lilpop, Rau i Loewenstein. Źródło: TOZK.pl

Trzy wagony 94AA/94AB z opolskich ZNTK są sprawne i jeżdżą w pociągach retro za Ty42-24. Salonka Bhux 8532 z 1929 roku (4 osie, wózki Görlitz, 28 miejsc lub 14 miejsc do spania) i kuszetka 110Ac są w naprawie; kuszetkę remontowano w latach 2019–2020 przy wsparciu firm PROTOR i GROWAG.

Wagony towarowe

W zbiorach jest ponad 20 wagonów towarowych, m.in.: piaskarki 15W i 22W z kolei piaskowej Szczakowa; cysterny, w tym wagon Slr z koksowni Chrobry w Wałbrzychu; kryty wagon UNRRA nr 8310; kryte wagony Kddt (Pafawag, 1951) i Kdt; kryty wagon pruskiego typu IId8 z 1909 roku; kryty Kassel A2Kdth z zakładów Talbot w Akwizgranie (1915); wapniarka 205S Sddw z MD Pyskowice (ok. 1968); węglarka 3W Wddo (Pafawag, 1946); kryty Kpt z Huty Ostrów (1934); XH z ZNTK Lubań (1961); platformy Rkmp z luksemburskiej wytwórni Prince Henri (1911) i 412Za Rs (1978); kryty wagon włoski z lat 1910–1930 z KWK Staszic oraz węgierski kryty Kd z ok. 1920 roku z KWK Piast.

Pozostały tabor

  • elektryczny zespół trakcyjny EW90-36 z kolei piaskowej Szczakowa
  • dźwig kolejowy EDK-300 z pociągu ratunkowego
  • tendry 32D46 parowozów Ty246-24 i Ty246-38 z MD Gliwice oraz tender z wiedeńskich zakładów Floridsdorf
  • sprawna drezyna ręczna z 2016 roku
Dla dzieci i rodzin: skansen w Pyskowicach to okazja, żeby zobaczyć z bliska prawdziwą halę wachlarzową, wieżę wodną i dziesiątki parowozów, od małych „Śląsków” po olbrzymie Ty51. Najprościej wybrać się podczas imprezy albo przejazdu pociągu retro z Ty42-24.

TOZKiOS i Zrobotyzowani

W 2011 roku przy renowacji Ty42-44 i przy przewozach parowozów pracowała ekipa wolontariuszy TOZKiOS. Był wśród nich także Karol Lubaczewski, dziś prezes Zrobotyzowanych. Jego zdjęcia z tamtych tygodni są w naszym archiwum:

Zobacz też w Leksykonie

Jak do nich trafić

Skansen zajmuje teren dawnej lokomotywowni przy stacji Pyskowice. Najłatwiej dojść od ul. Piaskowej, schodami między mostami kolejowymi. Do Pyskowic dojeżdżają pociągi z Gliwic i Opola oraz autobusy ZTM. Zwiedzanie trzeba wcześniej uzgodnić z Towarzystwem. Stowarzyszenie można wesprzeć, przekazując 1,5% podatku (KRS 0000031208). Uwaga: dawna strona internetowa Towarzystwa jest obecnie niebezpieczna (została przejęta), dlatego jej nie linkujemy.

Najczęstsze pytania

Co to jest TOZKiOS?

Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa i Organizacji Skansenów to stowarzyszenie z Pyskowic, które od 1998 roku ratuje zabytkowy tabor kolejowy i tworzy skansen w dawnej parowozowni przy stacji Pyskowice.

Ile parowozów ma skansen w Pyskowicach?

Według wykazów Towarzystwa około 27 parowozów, od pospiesznego Pt47-50 i towarowych Ty2, Ty42, Ty45 i Ty51 po przemysłowe tendrzaki TKp „Śląsk”. Łącznie kolekcja liczy ponad 60 pojazdów.

Czy Ty42-24 jest sprawny?

Tak. Ty42-24 po naprawie głównej został dopuszczony do ruchu 18 czerwca 2013 roku i prowadzi pociągi retro, m.in. na Paradę Parowozów w Wolsztynie i Galę Parowozów w Jaworzynie Śląskiej.

Czy można zwiedzać skansen w Pyskowicach?

Tak, ale wizytę trzeba wcześniej uzgodnić z Towarzystwem. Dobrą okazją są też imprezy i przejazdy pociągów retro.

Jak dojechać do skansenu TOZKiOS?

Pociągiem do stacji Pyskowice (z Gliwic lub Opola) albo autobusem ZTM. Na teren dawnej lokomotywowni najłatwiej wejść od ul. Piaskowej, schodami między mostami kolejowymi.

Czym była kolej piaskowa w Pyskowicach?

To przemysłowa linia, którą od początku XX wieku wożono piasek podsadzkowy do śląskich kopalń. Jeździły po niej m.in. potężne tendrzaki TKz, a ostatni parowóz, Ty51-140, pożegnano 15 kwietnia 1993 roku.

Źródła

Privacy Preference Center