Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei (PSMK) to ogólnopolska organizacja społeczna, która od 1987 roku dokumentuje historię polskich kolei i chroni jej zabytki. Najważniejszym dziełem stowarzyszenia jest „żywe muzeum” w Parowozowni Skierniewice, jednej z najstarszych parowozowni w Polsce, z ponad setką lokomotyw i wagonów.
| Pełna nazwa | Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei |
|---|---|
| Skrót | PSMK |
| Działa od | 1987 |
| Siedziba | pl. Defilad 1, Warszawa |
| KRS | 0000216091 |
| Muzeum | Parowozownia Skierniewice, ul. Łowicka 1 |
| Parowozownia w rękach PSMK | od 2002 |
| Zbiory | ponad 100 lokomotyw i wagonów |
| Strona | psmk.org.pl |
Najważniejsze fakty
- PSMK działa od 1987 roku jako ogólnopolskie stowarzyszenie miłośników kolei.
- Parowozownia Skierniewice powstała w 1845 roku razem z Drogą Żelazną Warszawsko-Wiedeńską.
- Ostatnie parowozy obsługiwała w 1989 roku; od 2002 roku należy do PSMK.
- W hali wachlarzowej z 23 stanowiskami i na torach stoi ponad 100 lokomotyw i wagonów, od 2014 roku także Ok1-266.
Stowarzyszenie
PSMK zrzesza miłośników dawnej kolei z całej Polski. Zajmuje się popularyzacją tematyki kolejowej, dokumentowaniem historii kolei i ochroną zabytków kolejnictwa. Cała działalność opiera się na pracy członków i wolontariuszy, którzy remontują tabor, oprowadzają gości i organizują dni wolontariackie oraz warsztaty edukacji technicznej.
Parowozownia Skierniewice
Historia
Parowozownia powstała w 1845 roku razem z Drogą Żelazną Warszawsko-Wiedeńską, pierwszą koleją na ziemiach Królestwa Polskiego. W 1861 roku dostała obrotnicę, a w 1879 roku rozbudowano ją do 24 stanowisk. 21 października 1914 roku, w czasie I wojny światowej, budynki zniszczono z rozkazu generała Ludendorffa. Po odbudowie parowozownia pracowała do końca epoki parowej: ostatnie parowozy obsługiwała w 1989 roku, a 31 października 1991 roku została zlikwidowana.
11 maja 1994 roku parowozownię wpisano do rejestru zabytków. W 2002 roku przeszła na własność PSMK. Według stowarzyszenia część zabudowy ma ponad 130 lat, a obiekt jest jedną z najstarszych parowozowni, które nadal pełnią pierwotną funkcję.
Zbiory
W wachlarzowej hali z 23 stanowiskami i na torach wokół stoją lokomotywy parowe, spalinowe i elektryczne, wagony pasażerskie i towarowe, tabor wąskotorowy, pojazdy pomocnicze oraz urządzenia sterowania ruchem i łączności. Stowarzyszenie podaje, że zbiory liczą ponad sto pojazdów, niektóre mają ponad 120 lat, a kilka to unikaty w skali Europy. Większość czeka na remont. Od 29 września 2014 roku jest tu parowóz Ok1-266.
PSMK i Zrobotyzowani
Na wystawie taboru z okazji 75-lecia PKP, 23 września 2001 roku na stacji Warszawa Zachodnia, pokazano wagon akumulatorowy Ma090082 „Wittfeld” ze skansenu PSMK w Skierniewicach. Jako jedyny eksponat wrócił do domu na haku lokomotywy, w stanie zimnym. Materiały PSMK o Dniach Techniki Kolejowej 2011 pomogły nam też w relacji z Gliwic.
- Wystawa taboru na 75-lecie PKP, Warszawa Zachodnia 2001
- Pt47-50 i Ty42-44 na Dniach Techniki Kolejowej, Gliwice 2011
Zobacz też w Leksykonie
Zwiedzanie i kontakt
Parowozownia Skierniewice, ul. Łowicka 1, 96-100 Skierniewice. Jest otwarta w wyznaczone dni oraz dla zorganizowanych grup po wcześniejszym umówieniu. Terminy są w kalendarzu imprez na stronie psmk.org.pl. Zwiedzanie: [email protected].
Najczęstsze pytania
Kiedy można zwiedzać Parowozownię Skierniewice?
W wyznaczone dni otwarte oraz w zorganizowanych grupach po wcześniejszym umówieniu. Terminy są w kalendarzu na psmk.org.pl.
Ile lat ma parowozownia w Skierniewicach?
Powstała w 1845 roku; według PSMK część zabudowy ma ponad 130 lat.
Co to jest PSMK?
Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei, które od 1987 roku dokumentuje historię kolei i chroni jej zabytki.
Źródła
- PSMK: O stowarzyszeniu, psmk.org.pl
- Wikipedia: Parowozownia Skierniewice
- Relacja Zrobotyzowanych: Wystawa taboru na 75-lecie PKP, Warszawa Zachodnia 2001



