Huta im. Tadeusza Sendzimira w Krakowie-Nowej Hucie, dawniej Huta im. Lenina, a dziś ArcelorMittal Poland, Oddział w Krakowie, była przez dziesięciolecia największym kombinatem metalurgicznym w Polsce. Wielkie piece i stalownia zostały wygaszone, ale pracuje tu nowoczesna walcownia gorąca blach, która z grubych stalowych slabów robi blachę cieńszą niż półtora milimetra.
| Obecna nazwa | ArcelorMittal Poland S.A., Oddział w Krakowie |
|---|---|
| Dawne nazwy | Huta im. Lenina (1954–1990), Huta im. Tadeusza Sendzimira (1990–2004), ISPAT Polska Stal, Mittal Steel Poland |
| Początek budowy | 26 kwietnia 1950 |
| Otwarcie | 22 lipca 1954 (pierwsza surówka z wielkiego pieca nr 1) |
| Szczyt | lata 70.: ok. 6,7 mln ton stali rocznie, prawie 40 tys. pracowników |
| Wygaszenie wielkiego pieca | 23 listopada 2019 |
| Walcownia gorąca | budowa od 2005, pierwszy slab 2007 |
| Wydajność walcowni | ok. 3,3 mln ton rocznie |
| Najcieńsza blacha | ok. 1,4 mm |
Najważniejsze fakty
- Budowa kombinatu ruszyła 26 kwietnia 1950 roku, a 22 lipca 1954 roku spuszczono pierwszą surówkę z wielkiego pieca nr 1.
- W latach 70. huta produkowała ok. 6,7 mln ton stali rocznie i zatrudniała prawie 40 tysięcy osób.
- Ostatni wielki piec wygaszono 23 listopada 2019 roku.
- Walcownia gorąca z 2007 roku przerabia ok. 3,3 mln ton stali rocznie i walcuje blachę do ok. 1,4 mm.
- Dziś zakład to Oddział w Krakowie ArcelorMittal Poland.
Historia
Kombinat Nowej Huty
Decyzję o budowie wielkiej huty pod Krakowem podjęto w latach 40. Budowa kombinatu ruszyła 26 kwietnia 1950 roku, a razem z nim powstawało nowe miasto, Nowa Huta. 22 lipca 1954 roku hutę oficjalnie otwarto i spuszczono pierwszą surówkę z wielkiego pieca nr 1. Zakład nosił imię Lenina. W 1955 roku ruszyła stalownia martenowska i walcownia-zgniatacz.
W latach 70. kombinat miał 12 baterii koksowniczych, pięć wielkich pieców, stalownię martenowską i konwertorową. Produkował około 6,7 mln ton stali rocznie i zatrudniał prawie 40 tysięcy osób.
Od Sendzimira do ArcelorMittal
W 1990 roku hucie nadano imię Tadeusza Sendzimira, polskiego inżyniera i wynalazcy walcarek. Na początku lat 90. zamknięto stalownię martenowską i trzy wielkie piece, a w 1996 roku uruchomiono ciągłe odlewanie stali. W 2003 roku Polskie Huty Stali, w tym Kraków, kupił koncern LNM, który stał się częścią grupy ArcelorMittal. Od 2007 roku zakład działa jako oddział ArcelorMittal Poland.
W 2019 roku, z powodu cen energii, kosztów uprawnień do emisji CO₂ i słabszego rynku stali, zdecydowano o wygaszeniu części surowcowej. Ostatni wielki piec wygaszono 23 listopada 2019 roku, a w 2024 roku zapadła decyzja o całkowitym wyłączeniu baterii koksowniczej.
Walcownia gorąca
Nowoczesną walcownię gorącą zbudowano w ramach umowy prywatyzacyjnej. Budowa ruszyła w 2005 roku, a w 2007 roku w nowym piecu nagrzano pierwszy slab, czyli wielki stalowy blok. Stara walcownia została potem wyłączona i rozebrana. Po dobudowie drugiego pieca grzewczego linia przerabia około 3,3 mln ton stali rocznie.
Slaby, zwykle po około 25 ton, przyjeżdżają koleją m.in. z Dąbrowy Górniczej. W piecach pokrocznych nagrzewają się do około 1230°C przez 2,5 do 4 godzin. Potem wodny „prysznic” zbija z nich zgorzelinę, klatka wstępna walcuje je w 5–7 przepustach do grubości 30–55 mm, a sześć klatek wykańczających w ciągłym biegu robi z nich blachę o grubości nawet 1,4 mm, zwijaną w kręgi. Blachy jadą dalej do walcowni zimnej, do producentów rur, profili i konstrukcji oraz do przemysłu samochodowego i kolejowego.
Huta i Zrobotyzowani
5 grudnia 2025 roku, w ramach ścieżki edukacyjnej prowadzonej razem z ArcelorMittal Poland, zwiedziliśmy Walcownię Gorącą. Przewodnikiem był Rafał Paradowski z ArcelorMittal Poland. Zobaczyliśmy mostek operatorów wsadu, piece grzewcze, zbijanie zgorzeliny, klatki walcownicze i zwijarki.
Zobacz też w Leksykonie
Jak trafić
Huta to czynny zakład i można do niej wejść tylko w zorganizowanej grupie. Z zewnątrz warto zobaczyć zabytkowe Centrum Administracyjne kombinatu przy ul. Ujastek 1, nazywane Pałacem Dożów, oraz całą Nową Hutę, która powstała razem z kombinatem.
Najczęstsze pytania
Czy Huta im. Sendzimira nadal działa?
Tak, ale bez wielkich pieców i stalowni. Pracuje m.in. nowoczesna walcownia gorąca blach, do której slaby przyjeżdżają koleją m.in. z Dąbrowy Górniczej.
Jak nazywała się huta w Nowej Hucie?
Od 1954 do 1990 roku Huta im. Lenina, potem Huta im. Tadeusza Sendzimira, a po prywatyzacji ISPAT Polska Stal, Mittal Steel Poland i ArcelorMittal Poland.
Kiedy wygaszono wielki piec w Krakowie?
Ostatni wielki piec wygaszono 23 listopada 2019 roku.
Czy można zwiedzać hutę w Nowej Hucie?
Tylko w zorganizowanych grupach. Z zewnątrz warto zobaczyć Centrum Administracyjne przy ul. Ujastek 1, zwane Pałacem Dożów.
Źródła
- Wikipedia: Huta im. Tadeusza Sendzimira (kalendarium)
- Informacje przewodnika ArcelorMittal Poland podczas wizyty Zrobotyzowanych w Walcowni Gorącej, 5 grudnia 2025
- Relacja Zrobotyzowanych: Gorąca wycieczka do Walcowni Gorącej ArcelorMittal Poland



