Z archiwum Zrobotyzowanych: Legenda lubińskich ulic – historia „Niebieskiego Piętrusa” MAN SD200

Wprowadzenie: Ewenement na skalę kraju

Początek lat dwutysięcznych w polskich miastach to czas wielkich przemian transportowych. Wśród setek standardowych pojazdów tamtej epoki, w Lubinie pojawił się rodzynek, który do dziś wywołuje uśmiech na twarzach mieszkańców. Był to niezwykły autobus piętrowy MAN SD200, pieszczotliwie nazywany „Niebieskim Piętrusem” lub po prostu „Piętrusiem”. W tamtym czasie był to jedyny w Polsce autobus piętrowy kursujący na regularnej, miejskiej linii. Dziś w dziale „Ciekawostki z Archiwum Zrobotyzowanych” zabieramy Was w nostalgiczną podróż na górny pokład tej legendy.

Z Berlina do serca Zagłębia Miedziowego

Historia naszego bohatera zaczyna się w 1980 roku, kiedy to opuścił taśmę produkcyjną w Monachium, otrzymując numer seryjny MAN SD200 oraz VIN 19605160516. Początkowo służył berlińskiemu operatorowi Berliner Verkehrsbetriebe (BVG) pod numerem rejestracyjnym B-V 3186, przemierzając ulice stolicy Niemiec przez 13 lat. W 1995 roku, za pośrednictwem firmy ALGA, pojazd został odkupiony przez prężnie działający PKS Lubin. Jeszcze w tym samym roku ten majestatyczny kolos wyjechał na lubińskie ulice z czarnymi tablicami rejestracyjnymi LCF 7533, z miejsca stając się lokalną sensacją.

Król Linii nr 1: Niezapomniane widoki z przedniej kanapy

Lubiński piętrus został skierowany na jedną z najważniejszych tras w mieście – linię nr 1, kursującą między innymi na relacji Ustronie – Przylesie. Posiadanie biletu na ten autobus było dla wielu dzieciaków (i nie tylko!) obietnicą niezwykłej przygody. Każdy pasażer marzył o tym, by po wejściu na pokład natychmiast popędzić stromymi schodkami na piętro i zająć upragnione miejsce na przedniej kanapie. Widoki z wysokości około czterech metrów na architekturę Lubina przełomu wieków były po prostu wspaniałe i niezapomniane. Autobus, zdobiony charakterystycznymi dla epoki wielkoformatowymi reklamami (m.in. sprzętu AGD marki ARDO), idealnie wpisał się w tętniącą życiem tkankę miejską.

Zmierzch kariery i przeprowadzka pod muzeum

Upływ czasu oraz trudne warunki eksploatacji na polskich drogach robiły jednak swoje. Z unikalną konstrukcją wiązały się wyzwania natury inżynieryjnej i serwisowej. Do 2005 roku autobus bezustannie jeździł z kultowymi, czarnymi tablicami LCF 7533, po czym otrzymał nowe, białe tablice DLU 3N99. Ostatecznie w 2006 roku „Piętruś” zakończył swój bogaty żywot jako pojazd linii regularnej. Nie trafił jednak bezpośrednio na złomowisko. W 2007 roku ten unikatowy zabytek motoryzacji został przetransportowany pod Muzeum Ziemi Lubińskiej, gdzie zyskał status eksponatu statycznego.

Niespełnione marzenie o „Jeżdżącym Muzeum”

Społeczność Lubina nigdy o nim nie zapomniała. W okolicach 2014 i 2015 roku Towarzystwo Miłośników Ziemi Lubińskiej (TMZL) zainicjowało ambitną akcję crowdfundingową pod hasłem „Zabytkowy Autobus Piętrowy – jeżdżące Muzeum”. Cel był szczytny: wyremontować 35-letni pojazd, aby mógł bezpiecznie dowozić dzieci z całego regionu na historyczne warsztaty muzealne. Szacowano, że na początkowe prace remontowe potrzeba około 50 000 złotych.

Niestety, zderzenie romantycznych wizji z surową inżynierią okazało się bezlitosne. Ekspertyza techniczna nie pozostawiła złudzeń. Dyrektor lubińskiego PKS-u, Kazimierz Ziółkowski, jednoznacznie stwierdził w mediach, że autobus jest całkowicie wyeksploatowany wewnątrz i nie kwalifikuje się już do jakiejkolwiek naprawy. Kosztowna odbudowa skorodowanej kratownicy oraz skomplikowanych układów jezdnych pochłonęłaby potężne kwoty, wobec czego ostatecznie musiano zrezygnować z przywrócenia wehikułu na drogi.

Podsumowanie

Choć MAN SD200 już nigdy nie pokona trasy podążając na lubińskie Ustronie, w archiwach Zrobotyzowanych oraz w sercach mieszkańców zajmuje miejsce szczególne. Jest on doskonałym dowodem na to, jak wielki wpływ na kształtowanie lokalnej tożsamości i miejskiej nostalgii mają rozwiązania transportowe minionych lat. „Niebieski Piętruś” z Lubina to nie tylko ikona zachodnioniemieckiej myśli technicznej, ale przede wszystkim wehikuł czasu pełen pięknych, miedziowych wspomnień.

Bibliografia i źródła

• Portal Lubin.pl, „Już nie pojeździ” – Artykuł zawierający ekspertyzę techniczną i stanowisko dyrektora PKS Lubin, Kazimierza Ziółkowskiego, na temat złego stanu pojazdu, co uniemożliwiło jego renowację.
• Portal Lubin.pl, „Chcą wyremontować lubińskiego piętrusa” – Materiał opisujący działania Towarzystwa Miłośników Ziemi Lubińskiej w celu pozyskania 50 tysięcy złotych na remont autobusu.
• Magazyn eLubin, „Lubiński autobus piętrowy – Piętruś” – Szczegółowe opracowanie historii modelu MAN SD200, jego przeszłości w berlińskim BVG oraz kalendarium używanych w Lubinie tablic rejestracyjnych: czarnych LCF 7533 i białych DLU 3N99.
• Wspieram.to, „Zabytkowy Autobus Piętrowy – jeżdżące Muzeum” – Oficjalna, archiwalna strona kampanii crowdfundingowej zainicjowanej przez TMZL.
• Magazyn eLubin, „Co z piętrusiem? Czy lubinianie go uratują czy zostanie sprzedany?” – Tekst poruszający kwestię działalności Muzeum Ziemi Lubińskiej i koncepcję dowożenia dzieci z regionu na warsztaty przy użyciu wyremontowanego autobusu.
• Materiały wizualne (Archiwum Zrobotyzowanych, 23 lipca 2002 r.) – Zespół czterech archiwalnych fotografii poddanych dogłębnej analizie szczegółowej. Potwierdzają one m.in. przydział autobusu do linii nr 1 kursującej na trasie Ustronie – Przylesie, oryginalny układ przestrzeni pasażerskiej dolnego pokładu z czerwonymi fotelami obitymi skajem, a także występowanie na nadwoziu i wewnątrz nośników reklamowych z tamtego okresu (m.in. wielkoformatowej reklamy ARDO, naklejek Radia Plus i piwa Piast).