Data: 17 października 2017 · Miejsce: Metro Warszawskie, stacja A11 Politechnika i wentylatornia szlakowa przy Polu Mokotowskim · Organizatorzy: Koło Miłośników Metra

Pod południową głowicą stacji A11 Politechnika jest tyle schodów, korytarzy i pomieszczeń, że nazwaliśmy to zaplecze „małym miastem”. 17 października 2017 r. kilkanaście osób z Koła Miłośników Metra przeszło przez nie od szybu w wieżowcu, przez dawną Centralną Dyspozytornię, aż do schronu, który nigdy nie został wyposażony.
Szyb wentylacyjny przez cały wieżowiec
Zbiórka była przed 10:00 przy turecko-polskiej mozaice. Fioletowymi drzwiami między komisariatem policji a sklepem weszliśmy na teren niedostępny dla pasażerów i zeszliśmy schodami na poziom tuneli szlakowych.
Pierwszym celem była wentylatornia stacyjna, inna niż wszystkie, które wcześniej oglądaliśmy na M2. Zwykle to kilkumetrowy szyb zakończony kratą tuż nad ziemią. Tutaj zamiast kraty widać niebo, bo szyb biegnie przez cały 60-metrowy biurowiec Zebra Tower, zbudowany w latach 2008–2010 przy południowo-wschodnich wyjściach ze stacji. Powietrze tłoczą dwa wentylatory produkcji czechosłowackiej. Przewodnicy dodali, że rozebrano je na części tylko raz, i to nie z powodu awarii, ale żeby przeszkolić załogę.
Dyżurny stacji i dawna Centralna Dyspozytornia
Kolejnymi fioletowymi drzwiami, między dwoma lokalami handlowymi, zeszliśmy do pomieszczenia dyżurnego stacji. Pracownik na zmianie krótko opowiedział o swojej pracy. Potem tunelem pod Trasą Łazienkowską przeszliśmy do pomieszczeń, w których w latach 1993–2007 działała Centralna Dyspozytornia metra. Wyszliśmy z nich na powierzchnię przez charakterystyczną górkę na Polu Mokotowskim.

Schron, którego nie dokończono
Alejkami Pola Mokotowskiego doszliśmy do wentylatorni szlakowej, której naziemny pawilon stoi niedaleko Stadionu Syrenki. Schodami zeszliśmy tuż nad tunele. Po obu stronach szybu stały masywne grodzie: niemal kwadratowe, o boku kilku metrów i grubości kilkudziesięciu centymetrów.
Prawe wrota prowadziły do kilku wysokich, pustych pomieszczeń. W latach 80., gdy projektowano stację Politechnika, miał tu powstać schron i szpital dla mieszkańców na wypadek wojny lub katastrofy. Gdy pieniędzy na budowę metra było coraz mniej, z pomysłu zrezygnowano. Część pomieszczeń jednak zbudowano i do dziś są prawie puste. Oprócz grodzi i drzwi pancernych zostały w nich tylko duże okrągłe otwory z kołnierzami, przygotowane pod filtrowentylatornię.
Za lewymi grodziami pracują dwa wentylatory obsługujące tunele między stacjami A10 Pole Mokotowskie i Politechnika oraz tory odstawcze. To te same urządzenia co w wentylatorni stacyjnej. Co jakiś czas trzeba je uruchamiać, żeby przewietrzyć szlak i sprawdzić ich działanie, więc pracownicy metra pokazali nam, na co je stać.

Dziękujemy spółce Metro Warszawskie za umożliwienie tego zwiedzania.
W skrócie
| Data | 17 października 2017 |
| Stacja | A11 Politechnika, linia M1 |
| Obiekty | wentylatornia stacyjna z szybem w Zebra Tower, pomieszczenie dyżurnego, dawna Centralna Dyspozytornia (1993–2007), wentylatornia szlakowa i niedokończony schron pod Polem Mokotowskim |
| Wentylatory | po dwa, produkcji czechosłowackiej |
| Zebra Tower | biurowiec o wysokości 60 m, budowa 2008–2010 |
Najczęstsze pytania
Dlaczego szyb wentylacyjny stacji Politechnika biegnie przez wieżowiec?
Wentylatornia stacyjna wyprowadza powietrze szybem, który przechodzi przez cały 60-metrowy biurowiec Zebra Tower, zbudowany w latach 2008–2010 przy wyjściach ze stacji.
Gdzie działała Centralna Dyspozytornia metra w latach 1993–2007?
W pomieszczeniach przy stacji Politechnika, po drugiej stronie Trasy Łazienkowskiej, z wyjściem na powierzchnię na Polu Mokotowskim.
Czy pod Polem Mokotowskim jest schron?
W latach 80. zaprojektowano tam schron i szpital. Projektu nie dokończono, ale część pomieszczeń z grodziami i drzwiami pancernymi zbudowano i stoją prawie puste.
Relacja z wycieczki opublikowana pierwotnie na stronie Koła Miłośników Metra (20 października 2017). Tekst opracowany na nowo przez redakcję Zrobotyzowanych. Oryginalna relacja na kmmetra.pl. Fot. Koło Miłośników Metra.




